|
|
|
 |
|
|
|
Kazasker kolünün önde gelen temsilcisi Zühdî Efendi,
ashabdan Temîmü'd-Dârî neslinden Abdülkadir Efendi'nin oğludur.
Âilesiyle Şam'dan Kütahya'ya daha sonra İstanbul'a hicret etti. Hat
san'atına olan alâka ve istîdâdı sebebiyle önce Eyüblü Râşid Efendi'den (ö.1292/1875), sonra Kazasker
Mustafa İzzet Efendi'den sülüs-nesih yazılarını meşk ederek mezun
oldu. Kazasker yolunda verdiği sülüs-nesih bilhassa celî sülüs kompozisyonlarındaki
mükemmelliği onu kısa zamanda şöhrete ulaştırdı ve Nûruosmâniye
Câmii meşkhânesinde, ayrıca Mühendishâne-i Berr-i Hümâyun'da resim
ve hat hocalığına tayin edildi.
Sultan Abdülmecid tarafından hattatlar arasında yapılan seçim sonucu
Medîne Mescid-i Nebî'nin yazılarını yazmaya memur edildi
(1273/1857). Yedi yıl Medine'de kalarak hattat Çömezzâde
Muhsin, Müzehhip Hacı Hüseyin ve Hacı Ahmed efendilerin
yardımlarıyla Mescid-i Nebî'nin kubbe kasnağı ve duvarlarına kuşak hâlinde
celî-sülüs, âyet ve hadisler, Hz. Muhammed'le ilgili kasîdeleri
yazdı. Ekserisi günümüze kadar ulaşan bu yazılar uzunluk ve kompozisyon
mükemmelliği bakımından emsalsizdir. Terkiplerinin âhenginde ressam
oluşunun önemli bir rolü vardır. Medine'de vazifesini tamamlayınca
Mısır'a yerleşti. Hidiv İsmâil Paşa'nın teveccühünü kazandı ve kendisine
"Mısır Hattatı" ünvânı verildi. Medresetü'l-Hidiviyye'ye hat hocası
olarak tâyin edildi. Yazdığı bir mushaf ve en'amdan başka celî sahasında
Mısır müze ve câmilerinde sayısız levhaları vardır. Mısır banknotlarının
ve resmi dâirelerin, Kâbe örtüsünün yazıları ile Ümmü Abbas Sebîli
ve Rifâî Câmii kitâbe yazıları onun bilinen güzel eserleri arasındadır.
Mısır'da kendisinden pek çok müslüman evlâdı istifâde etti; kıymetli
talebeler yetiştirdi. Hat San'atının Mısır'da canlı kalması ve sevilmesinde
büyük gayret ve himmetleri oldu. Kendisinden sonra gelen Mısır hattatları
da onun eserlerini örnek aldılar. Unutulmaz bir şöhret bıraktı.
1296/1879'da
Kâhire'de vefak eden Zühdî Efendi İmam-ı Şâfi Türbesi civârındaki
kabristana defnedildi. (1)
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
| |
1-İbnülemin, Son Hattatlar, s. 15-19. "Abdullah Zühdî", Mecelletü Medreseti Tahsini'l-Hutûti'l-Melekiyye, Kâhire 1362, c I, s. 17.
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|