Derviş Ali "Büyük"


İstanbul'da dünyâya gelen Derviş Ali, Şeyh Hamdullah ekolünü canlandıran üstadlardan biridir. Bu sebeple "şeyh-i sânî" lakabıyla meşhur olmuştur. Daha sonra gelen diğer iki Derviş Ali'den ayırmak için Büyük ve Birinci lâkablarıyla da tanınır. Yeniçeri Ağası Karahasanoğlu Hüseyin Ağa'nın terbiyesinde yetişti.İlim tahsîlî yanında Hâlid b. İsmâil Erzurûmî'den (1) aklâm-ı sitteyi meşk ederek mezûn oldu. Üstadların yazılarını tetkik ile onlardan istifâde etmiş, pek çok talebe yetiştirmiştir. Okçuluk sporu ile de ilgilenmiştir.

Derviş Ali, Hâfız Osman, ağakapılı İsmâil b. Ali (ö. 1118/1706); Eyyûbî Mustafa b. Ömer (Suyolcuzâde) gibi hat târihinde müstesnâ mevkie sahip san'atkârlar yetiştirmiştir. Ayrıca Fâzıl Ahmed Paşa (ö. 1087/1676); Mehmed Kât+û (ö. 1097/1685); Ali b. Mustafa (ö. 1103/1691); Mustafa Nigâhî (ö. 1104/1693); Mehmed Bahrî Paşa (ö. 1112/1700); Ali (ö. 1121/1709); hüseyin Dilâver el-Cezâirî (ö. 1125/1713); Mehmed b. Hüseyin (ö. 1132/1720); Ebû Bekir b. Rüstem (ö. 1135/1723); Mehmed b. Mehmed, Halil b. Süleyman, Tuhfe'den adı geçen talebeleri arasındadır.

Altmıştan fazla Kur'ân-ı Kerîm, pek çok en'âm, evrâd ve kıt'a yazmıştır. Eserleri Sürâhî Mustafa adında bir müzehhip tarafından tezhip edilmiştir.


Büyük Derviş Ali'nin sülüs, nesih bir kıt'ası (TİEM, nr. 2463)

Derviş Ali'nin müzerlerde bulunan eserleri arasında; TİEM, 176,401 numaralarda kayıtlı yazdığı Kur'ân-ı Kerîmleri, 2431 numarada bir sülüs nesih kıt'ası, 2498, 2499 ve 2463 numaralarda murakka'ı, Kâhire Dârülkütübü'l- Mısriyye, F. C., 1016 numarada kayıtlı aklâm-ı sitte murakka'ı, A.B.D, ve Michigan üniversitesi Kütüphânesi 438 nolu albüm içinde kıt'ası zikredilebilir.

1084/1673'de vefât eden Derviş Ali, Topkapı hâricindeki Kabristan'a defnedildi. (2)

1-(TSMK, Hazine, 2299 numarada kayıtlı bir kıt'ası vardır.)
2- Müstakimzâde, Tuhfe, s.336; Suyolcuzâde, Devha, s.49; Habib, Hat ve Hattâtân, s.126, 127, Mehmed Süreyya, Sicil, c. II, s.331.