|
|
İstanbul'un Eğrikapı semtinde doğdu. Babası Eğrikapı'da Molla Aşkî
Câmii İmamı hattat Yûsuf Efendi'dir. Bu sebeple Eğrikapılı Çelebi,
İmamzâde Mehmed veyâ Hoca Mehmed Râsim diye bilinir. İlim tahsili
esnâsında babasından yazıya başladı ise de aklâm-ı sitteyi Yedikuleli
Seyyid Abdullah Efendi'den öğrenerek on sekiz yaşında iken mez'un
oldu. Yazıdaki başarılarıyla emsâli arasında temâyüz etti. Halvetî
tarîkatina müntesip idi. 1126/1714'de Galata Saray-ı Hümâyun'u yazı
hocalığına tâyin edildi. Sultan III. Ahmed'in takdir ve ihsanlarına
nâil oldu. 1150/1737'de cazîfesi Yeni Saray hat hocalığına nakledildi
ve Saray Kâtibi oldu.Şeyh vâdisinde hocası kadar kudretli bir hattat
olan Râsim Efendi, tamamlayamadığı pek çok Kur'ân-ı Kerîm yanında,
altmış adet mushaf, binlerce enâm ve Kehf-i Şerif ve hilye-i şerif,
delâil ve şeş kalemde murakkat yazdı. Eserlerini ekseriyâ Haydarpaşalı
İbrâhim Çelebi, Süleyman Çelebi, Bursa'lı Abdurrahman Çelebi, Sultan
Selim'li Reşîd Mustafa Çelebi tezhip etmişlerdir.
Nesta'lik hattını da talebesi Kâtipzâde Mehmed Refî' Efendi'den
meşkederek icâzet aldı.
Mahmud Han'ın vâlidesi tarafından Galata Azapkapısı'nda yaptırılan
sebil, çeşme ve mektebin kitâbelerini Mehmed Râsim Efendi yazmıştır.
Talebesi Müstakimzâde'nin Tuhfe'de kaydettiği bazı meşhur talebeleri
şunlardır:
Mehmed Saîd b. Ahmed (ö. 1134/1722); Mehmed Kâzım b. Mustafa (ö.
1139/1726); Mehmed Hıfzî b. Süleyman (ö. 1144/1731); Hasan Müzehhib
(ö. 1145/1732); Şeyh Abdülkâdir b. Abdullah (ö. 1163/1750); Abdullah
b. Mustafa (ö. 1151/1738); Seyyid Mehmed (ö. 1160/1747); Abdullah
b. Mehmed Sâlih (ö. 1164/1751); Sâlih el-Hâfız (ö. 1165/1752); Süleyman
İzzî b. Halîl (ö. 1166/1753); Süleyman Râcî b. Yûsuf (ö. 1168/1755);
Mustafa b. Abdülbâkî (ö. 1170/1756); Mîr Mustafa Nâil b. Mehmed
(ö. 1175/1761); Halil Paşa b. Yörük Hasan Paşa (ö. 1171/1758); Ali
b. Mûsâ (ö. 1171/1757); Seyyid Mehmed Saîd b. Mûsâ (ö. 1172/1759);
Ömer b. Ya'kûb (ö. 1172/1758); Mîr Abdülbâkî b. Mustafa (ö. 1173/1759);
Ahmed b. Abdullah (ö. 1174/1761); Ahmed Paşa b. Osman Paşa "Râtib
Ahmed Paşa" (ö. 1175/1761); Mehmed b. Hasan (ö. 1176/1763); Ahmed
b. Mehmed (ö. 1177/1764); Seyyid Mehmed Hâşim (ö. 1177/1763); İbrâhim
b. Osman (ö. 1177/1763); Şeyh Abdürrahman b. Abdullah (ö. 1178/1764);
Ali Râkım b. Abdullah (ö. 1178/1764); Mustafa b. Ali (1179/1765);
Ahmed Hâmid b. Mustafa b. İsmâil (ö. 1181/1768); Ahmed Hıfzî b.
Mehmed (ö. 1181/1767); Şeyh Hasan b. Hasan (ö. 1181/1767); Mehmed
Refîî b. Mustafa (ö. 1182/1768); Ahmed Münîr Bahâeddin b. Mehmed
(ö. 1183/1769); Derviş İbrâhim b. Hasan (ö. 1184/1770); Şeyh Mehmed
Emîn b. Ali (ö. 1184/1770); Halîl b. Mehmed (ö. 1186/1772); Mehmed
b. Mustafa (ö. 1189/1775); Seyyid Mehmed Emîn b. İbrâhim (ö. 1189/1775);
Mehmed b. Mustafa (ö. 1189/1775); Seyyid Mehmed Emin b. İbrâhim
(ö. 1189/1775); İsmâil Enverî b. Mustafa (ö. 1189/1775); Mehmed
b. Mustafa (ö. 1190/1776); Şuayb b. Mustafa b. Yûsuf (ö. 1192/1778);
Abdülbâkî b. Ahmed (ö. 1193/1779); Seyid Osman b. Halîl (ö. 1193/1779);
Mehmed Sâdık b. Ahmed (ö. 1194/1780); Seyyid Osmân b. Mehmed (ö.
1196/1782); Süleyman Fehîm b. Hasan (ö. 1199/1784); Abdülkâdir Hamdî
Efendi (ö. 1210/1795); Mehmed Saîd b. Hüseyin (ö. 1216/1802); İbrâhim
Tâhir, İbrâhim Ünfî.
Hoca Mehmed Râsim'in müze ve kütüphânelerde bulunan eserleri arasında:
TİEM, 1449 numarada kayıtlı en'âm, TİEM, 2468, 2440; İÜK, A. 6512,
6922; İbnülemin Koleksiyonu 376, 3800; TSMK. H. 2183, 2195, 2196,
2200, 2210; Mısır Dârü'l-Kütübi'l-Mısriyye, F.c. 158, 161, T. 1;
Michidan Üniversitesi Kütüphânesi 439, 441 numaralarda kayıtlı murakka'
ve kıt'alar güzel örneklerdir.
Asrında
Reîsü'l-Hattâtîn olan Râsim Efendi, 14 Şâban 1169 da vefât etti.
Savaklarda Karaküçük Hâfız Efendi'nin yanına defnedildi. (1)
|
|
| |
1-Müstakimzâde, Tuhfe, s. 465-470; Suyolcuzâde, Devha, s. 52, 53; Habib, Hat ve Hattâtan, s. 145, 146; Mehmed Süreyya, Sicil, c. II, s. 349.
|
|