Bu yazının tamamını bilgisayarınıza kaydetmek için tıklayınız Bu yazıyı arkadaşınızın e-mail adresine gönderin!

Mektep = Ekol (Ecole) Bir yazı birkaç bakımdan mektep olmak vasfını kazanabilir. Bunların en başında kalemleri (nevi’leri), yazanları, zamanları ve muhitleri gelir. Kûfî ve yedi kalem ve bunlardan bilhassa Sülüs, Nesih ve Ta’lîk ile Celî Sülüs ve Celî Ta’lîk başlı başına birer mektepdirler. Her ölçülü yazıyı bu sıfatla mütâlea etmek ilk iştir. Çünkü her biri birçok san’atkârı etrâfında toplamış, onların yetişmelerini sağlamış, bedîî zevk ihtiyaçlarını cevaplandırmış, onların irâdeleri, hisleri ve varlıkları üzerinde müessir olmuştur. Bunların verdikleri eserler vâsıtasıyla da zamânının, muhîtinin ferdî ve içtimâî estetik temâyüllerini tatmîne çalışmış, onların hislerine, zekâlarına, gönüllerine irâdelerine hitâp etmiş, bir taraftan ilmî, diğer taraftan san’at haysiyetleriyle İslâm Kültür ve Medeniyeti’nin yayılmasına hizmet eylemiş, yer ve zaman değiştirmiş, bunlarla mütenâsip bünye değiştirmiş, bunlarla mütenâsip bünye değiştirmiştir, böylece, şu veya bu yerdeki, şu veya bu zamandaki toplulukların iç hayatlarını, fert ile cemiyet, kavim ve ümmet arasındaki rûhî, dinî ve ahlâkî... birtakım münâsebetleri, hayat ve kâinât hakkındaki görüşleri, duyuşları anlatmaya çalışmış, güzeli ve güzelliği tanıtıp sevdirmeye uğraşmış. Hattâ bu kadarla kalmamış, ifâdelerinde taşıdığı bâzı istifhamlarla, muammâlarla karşısındakileri düşündürebilecek hâle getirerek, onlarla baş başa bırakmıştır. Böylece nev’î veya şahsî olsun, birçok ayırıcı vasıfların çeşitli örneklerini vererek az çok bir ömür geçirmiş ve bir târih kazanmıştır. Meselâ, Arap Kûfîsi, Endülüs Kûfîsi birer mektep olabilmişlerdir. Bundan başka, şu veya bu zamanda, şu veya bu san’atkârın ibdâ’ eylediği öyle yüksek san’at huısûsiyetleri de vardır ki, bunlar yalnız nev’i değil, onun yolunda gidenleri de asırlarca arkasına takıp götürmüştür. Hazret-i Alî Kûfî’si İmâd Ta’lîk’ı, Şeyh Hamdullah Nesh’i, Râkım Celî’si böyle birer mektep olmuş san’at âbideleridir. Resim: 99 (Renkli), 100, 101, 102 (Renkli), 103, 104, 105 (Renkli), 106 (Renkli), 107 (Renkli)ye bakınız. Bir Önceki Konu: Estetik Yazıların Belirgin Vasıfları(Husûsî Vasıflar) Bir Sonraki Konu: Kol Makaleler Sayfasına Dönmek İçin Tıklayınız...