Bu yazının tamamını bilgisayarınıza kaydetmek için tıklayınız Bu yazıyı arkadaşınızın e-mail adresine gönderin!

Hat Sanatı da Güzel Sanatlardandır Lâkin hat san’atı, İslâm’da hem mümtâz bir ekol ve estetik, hem de bir kıymet hâini aldıktan sonra, yer yer ve kol kol inkişaf ve tekamül ederek hâiz olduğu fevkalâdeliğiyle güzel san’atlar arasındaki yerini fiilen almış bulunduğu halde, bunun farkına varmayanlar veya varıp da kötü bir maksat güdenler, “Garb târihçilerinin âdetlerine uyarak, bunlara da mîmârî tezyinât deyip geçivermişlerdir”. Gerçi, Kûfî, Sülüs ve Ta’lîk Celî’leri ve Müsennâ’ları gibi âbide yazısı olarak kullanılan ve bû sûretle mîmârî tezyînât arasında da yer almış olan yazılar yok değil, çoktur. Fakat, bunların mîmârî tezyînatda kullanılmaları, güzel yazının mîmârî tezyînatdan olmasını gerektirmez. Mushaf’lar, cüz’ler, Hilye’ler, kitablar, murakka’lar, kıt’alar, meşkler, fermanlar, i’lâmlar gibi nice mevzûlarda yer almış nice yazı çeşitleri ve güzellikleri vardır ki, bunların mîmârî tezyînatla hiçbir münâsebetleri yoktur. Bir karikatürü, bir müzik parçasını, bir piyes veya şiiri bu haysiyetleriyle mîmârî tezyînatdan saymak aklımızdan geçmediği gibi, güzel yazıyı da nevî ne olursa olsun bu estetik haysiyetle mîmârî tezyînatdan saymak ve mîmârînin veya resmin bir şu’besi gibi mütâlea etmek, haksızlık olur. Dolayısıyle, ne bunlara, ne de bunları bize sağlayan hat san’atına lâyık oldukları yerin garb kitaplarında ve güzel san’atlar arasında şimdiye kadar verilmemiş olmasını güzel yazıya değil, bunu takdîr edemeyenlere âit bir eksiklik olarak anlamak, ilim ve hakîkate daha uygun olur. Yukarıda estetik husûsiyet bahsinde geçen îzahlarımız ve Hat san’atının fârikaları kısmında arzedeceğimiz hususlar göz önüne getirilince; hat san’atına, güzel san’atlar arasında yer vermenin zarûrî olduğunu takdîr etmek müşkül olmaz. Gerçi, yazı estetiği ile ciddî sûretde meşgul olmak, lüzûmunu duyan bâzı âlim ve san’atkârlar bu san’ata resimle mûsikî arasında yer vermişler, resimden üstün ve müzikden geri görmüşler; fakat, bunu doğru görmeyenler, “Yazı, nev’inde tek bir san’atdır” demişlerdir ki, kanâatimizce doğrusu da budur. Ehemmiyetli olan bu noktanın îzâhını ayrı bir bahse alıyoruz. Bir Önceki Konu: Târif ve Îzah Bir Sonraki Konu: Hat Sanatı Sahasında Tektir Makaleler Sayfasına Dönmek İçin Tıklayınız...